Προγεννητικός Έλεγχος: Το Πλήρες Χρονοδιάγραμμα για μια Κύηση Χωρίς Άγχος
Ο προγεννητικός έλεγχος είναι το σύνολο των ιατρικών και διαγνωστικών εξετάσεων που παρακολουθούν την υγεία της μητέρας και του εμβρύου καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η διαδικασία ξεκινά τυπικά την 6η με 8η εβδομάδα και περιλαμβάνει τακτικές αιματολογικές εξετάσεις, εξειδικευμένους υπερήχους (όπως η Αυχενική Διαφάνεια και η Β’ Επιπέδου) και καρδιοτοκογράφημα, με τη συχνότητα των επισκέψεων να αυξάνεται σταδιακά καθώς πλησιάζει η ημερομηνία του τοκετού.
Πότε πρέπει να γίνει η πρώτη επίσκεψη στον γυναικολόγο;
Μόλις είδατε το θετικό τεστ; Συγχαρητήρια. Είναι μια στιγμή γεμάτη ανάμεικτα συναισθήματα χαράς και αγωνίας. Όμως, μην βιαστείτε να τρέξετε στο ιατρείο την επόμενη μέρα.
Γιατί το λέω αυτό;
Στο ιατρείο βλέπουμε συχνά ζευγάρια να έρχονται αμέσως μετά την καθυστέρηση περιόδου, περιμένοντας να δουν το έμβρυο. Είναι απόλυτα λογικό, αλλά τεχνικά αδύνατο. Τις πρώτες ημέρες, ο υπερηχογραφικός σάκος είναι πολύ μικρός για να φανεί καθαρά.
Το ιδανικό ραντεβού είναι μεταξύ 6ης και 8ης εβδομάδας. Τότε θα μπορέσουμε να ακούσουμε την καρδιά. Αυτός είναι ο πρώτος μεγάλος σταθμός. Εκείνη τη μέρα θα επιβεβαιώσουμε την ηλικία της κύησης και θα αποκλείσουμε την πιθανότητα εξωμήτριας κύησης.
Ποιες είναι οι βασικές εξετάσεις ανά τρίμηνο;
Η εγκυμοσύνη δεν είναι ασθένεια. Είναι όμως μια περίοδος έντονων αλλαγών που απαιτεί χαρτογράφηση. Χωρίσαμε τις εξετάσεις σε τρία στάδια για να ξέρετε ακριβώς τι να περιμένετε.
1ο Τρίμηνο: Η Μεγάλη Εικόνα (Εβδομάδες 1-13)
Εδώ χτίζουμε το ιστορικό σας. Θα κάνετε έναν πλήρη αιματολογικό έλεγχο (“προγεννητικός έλεγχος α’ τριμήνου”) για να δούμε την ομάδα αίματος, το Rhesus, και αν έχετε αντισώματα για ιούς όπως η ερυθρά, το τοξόπλασμα και ο CMV.
Το κρίσιμο ραντεβού, όμως, είναι η Αυχενική Διαφάνεια (11η-13η εβδομάδα). Πρόκειται για έναν εξειδικευμένο υπέρηχο που συνδυάζεται με εξέταση αίματος (PAPP-A) για να υπολογίσουμε την πιθανότητα χρωμοσωμικών ανωμαλιών. Από την εμπειρία μου, αυτή είναι η εξέταση που αγχώνει περισσότερο τις μέλλουσες μαμάδες, αλλά να θυμάστε: είναι στατιστική πιθανότητα, όχι τελική διάγνωση.
2ο Τρίμηνο: Ανατομία και Ανάπτυξη (Εβδομάδες 14-27)
Μπαίνετε στην πιο ήρεμη φάση. Εδώ κυριαρχεί ο Υπέρηχος Β’ Επιπέδου (20η-24η εβδομάδα). Ελέγχουμε αναλυτικά κάθε όργανο του εμβρύου. Καρδιά, νεφρά, εγκέφαλος, άκρα. Είναι η στιγμή που συνήθως επιβεβαιώνουμε με σιγουριά και το φύλο.
Επίσης, σε αυτό το στάδιο (24η-28η εβδομάδα) γίνεται η Καμπύλη Σακχάρου. Πολλοί την αποφεύγουν γιατί θεωρούν το σιρόπι δυσάρεστο, αλλά είναι ο μόνος τρόπος να εντοπίσουμε τον διαβήτη κύησης, που είναι “ύπουλος” γιατί δεν δίνει συμπτώματα.
3ο Τρίμηνο: Προετοιμασία Τοκετού (Εβδομάδες 28-40)
Φτάνουμε στην τελική ευθεία. Τώρα μας ενδιαφέρει η λειτουργικότητα.
-
Doppler: Ελέγχουμε τη ροή του αίματος από τον πλακούντα στο μωρό. Τρέφεται σωστά;
-
Καλλιέργεια κολπικού υγρού (GBS): Για να προστατεύσουμε το μωρό από στρεπτόκοκκο κατά τον φυσιολογικό τοκετό.
-
Καρδιοτοκογράφημα (NST): Καταγράφουμε τους παλμούς του μωρού και τις συσπάσεις της μήτρας.
Πόσο συχνά πρέπει να επισκέπτομαι το ιατρείο;
Δεν χρειάζεται να κατασκηνώσετε στο ιατρείο μας. Η τυπική παρακολούθηση, αν δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, έχει συγκεκριμένο ρυθμό:
-
Μέχρι τον 7ο μήνα (32 εβδομάδες): Μία φορά τον μήνα.
-
8ος μήνας: Κάθε 15 ημέρες.
-
9ος μήνας: Κάθε εβδομάδα μέχρι τον τοκετό.
Φυσικά, αυτό αλλάζει αν μιλάμε για κύηση υψηλού κινδύνου. Εκεί το πρόγραμμα είναι απολύτως εξατομικευμένο.
Τι δεν σας λένε για τα παραπεμπτικά και τον ΕΟΠΥΥ
Εδώ χρειάζεται προσοχή. Το ιατρικό κομμάτι είναι το ένα σκέλος, το γραφειοκρατικό είναι το άλλο. Και συχνά, το δεύτερο είναι πιο κουραστικό.
Πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι όλα καλύπτονται αυτόματα. Δυστυχώς, δεν είναι έτσι. Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των βασικών εξετάσεων, αλλά υπάρχουν “ψιλά γράμματα”. Το συχνότερο λάθος που βλέπω να συμβαίνει είναι να λήγουν τα παραπεμπτικά.
Ένα παραπεμπτικό διαγνωστικών εξετάσεων έχει αυστηρή διάρκεια ισχύος 21 ημερών (3 εβδομάδες). Αν το βγάλετε σήμερα για να κάνετε εξετάσεις σε έναν μήνα, δεν θα ισχύει και θα πρέπει να ξαναβγεί.
Επίσης:
-
Οι εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου έχουν 0% συμμετοχή αν γραφτούν με τον κωδικό κύησης (Z32.1).
-
Ειδικές εξετάσεις όπως η Αυχενική Διαφάνεια και η Β’ Επιπέδου συχνά απαιτούν επιπλέον πληρωμή σε ιδιωτικά κέντρα, καθώς η κρατική αποζημίωση είναι χαμηλή και πολλά κέντρα δεν έχουν σύμβαση για αυτές συγκεκριμένα.
-
Το NIPT (Μη Επεμβατικός Προγεννητικός Έλεγχος) δεν καλύπτεται καθόλου από τα ταμεία αυτή τη στιγμή.
Ρωτήστε τη γραμματεία του γιατρού σας ή το διαγνωστικό κέντρο πριν πάτε στο ραντεβού, για να μην βρεθείτε προ εκπλήξεως στο ταμείο.
Πότε οι εξετάσεις δείχνουν κάτι ανησυχητικό;
Τι γίνεται αν μια τιμή βγει εκτός ορίων; Πανικός; Όχι. Μια “κόκκινη” τιμή σε ένα χαρτί δεν σημαίνει απαραίτητα πρόβλημα στο μωρό.
Για παράδειγμα, βλέπουμε συχνά ελαφρώς ανεβασμένα λευκά αιμοσφαίρια στην εγκυμοσύνη. Είναι φυσιολογικό. Ή μια χαμηλή τιμή αιμοσφαιρίνης. Αυτό απλώς σημαίνει ότι χρειάζεστε περισσότερο σίδηρο, κάτι αναμενόμενο καθώς ο όγκος του αίματός σας αυξάνεται για να καλύψει τις ανάγκες του πλακούντα.
Ωστόσο, καλέστε μας άμεσα αν παρατηρήσετε:
-
Αίμα (οποιαδήποτε ποσότητα).
-
Έντονο πόνο χαμηλά στην κοιλιά που δεν υποχωρεί.
-
Ξαφνική μείωση στις κινήσεις του μωρού (μετά την 24η εβδομάδα).
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Είναι επικίνδυνοι οι πολλοί υπέρηχοι για το μωρό;
Όχι. Οι υπέρηχοι χρησιμοποιούν ηχητικά κύματα, όχι ακτινοβολία. Δεν έχουν καμία σχέση με τις ακτινογραφίες και είναι απολύτως ασφαλείς τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.
Πρέπει να κάνω αμνιοπαρακέντηση;
Πλέον γίνεται πολύ πιο σπάνια. Την προτείνουμε μόνο αν η Αυχενική Διαφάνεια ή το NIPT δείξουν υψηλή πιθανότητα για γενετικό πρόβλημα. Είναι επεμβατική μέθοδος και γίνεται μόνο όταν υπάρχει σοβαρός ιατρικός λόγος.
Μπορώ να φάω πριν τις αιματολογικές εξετάσεις;
Για την απλή γενική αίματος μπορείτε να φάτε κάτι ελαφρύ. Ωστόσο, για την εξέταση σακχάρου και χοληστερίνης, πρέπει να είστε νηστική τουλάχιστον 8-10 ώρες. Ρωτήστε μας συγκεκριμένα για το πακέτο εξετάσεων που έχετε προγραμματίσει.
Ιατρική Αποποίηση Ευθύνης: Το περιεχόμενο του παρόντος άρθρου έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να αντικαταστήσει την επαγγελματική ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Μην αμελείτε ποτέ να ζητήσετε τη συμβουλή του γυναικολόγου σας ή άλλου εξειδικευμένου επαγγελματία υγείας για οποιοδήποτε ιατρικό ζήτημα
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Doing a pregnancy test
